Ứng dụng máy RTK trong khảo sát địa hình

Máy RTK là thiết bị định vị vệ tinh được sử dụng phổ biến trong lĩnh vực đo đạc, khảo sát địa hình nhờ khả năng xác định tọa độ và cao độ với độ chính xác cao khi đáp ứng đủ điều kiện đo. So với phương pháp đo đạc truyền thống, công nghệ RTK giúp rút ngắn thời gian làm việc ngoài thực địa, giảm nhân lực và hỗ trợ thu thập dữ liệu phục vụ thành lập bản đồ địa hình, thiết kế công trình và tính toán khối lượng san lấp.

Hiện nay, các dòng máy RTK được ứng dụng trong nhiều công việc như khảo sát hiện trạng khu đất, đo mặt cắt tuyến, xác định cao độ và kiểm tra vị trí thi công. Tùy theo đặc điểm địa hình, yêu cầu kỹ thuật và ngân sách, người dùng có thể lựa chọn thiết bị phù hợp với công việc thực tế.

1. Máy RTK được ứng dụng như thế nào trong khảo sát địa hình?

Máy RTK sử dụng tín hiệu vệ tinh GNSS kết hợp dữ liệu hiệu chỉnh để xác định tọa độ điểm đo theo thời gian thực. Khi được thiết lập đúng hệ tọa độ, hệ cao độ và phương pháp hiệu chỉnh, thiết bị có thể hỗ trợ kỹ sư thu thập dữ liệu địa hình nhanh chóng, phục vụ nhiều hạng mục khảo sát khác nhau.

1.1. Đo tọa độ và cao độ các điểm địa hình

Đây là một trong những ứng dụng phổ biến nhất của máy RTK. Người đo sử dụng thiết bị để xác định tọa độ mặt bằng và cao độ tại các điểm đặc trưng trên khu vực khảo sát.

Dữ liệu thu thập có thể được sử dụng để:

• Xác định vị trí các điểm khống chế và điểm chi tiết.
• Ghi nhận cao độ tại các vị trí thay đổi địa hình.
• Xác định ranh giới, góc khu đất theo hồ sơ và yêu cầu đo đạc.
• Bổ sung dữ liệu phục vụ thành lập bản đồ địa hình.
• Chuyển dữ liệu sang phần mềm chuyên dụng để xử lý và lập bản vẽ.

1.2. Khảo sát hiện trạng khu đất

Trong các dự án xây dựng nhà ở, nhà xưởng, khu đô thị hoặc khu công nghiệp, máy RTK giúp thu thập dữ liệu hiện trạng trước khi triển khai thiết kế và thi công.

Kỹ sư có thể sử dụng thiết bị để đo các điểm đặc trưng, ghi nhận địa hình tự nhiên, xác định cao độ nền và khảo sát những khu vực có sự thay đổi về địa hình. Dữ liệu này là cơ sở để đánh giá hiện trạng và phục vụ công tác lập phương án thiết kế.

Xem thêm tin tức liên quan: Hướng dẫn sử dụng máy định vị GNSS RTK Hi-Target để tham khảo quy trình sử dụng thiết bị RTK ngoài thực địa.

1.3. Khảo sát tuyến đường và công trình dạng tuyến

Máy RTK được sử dụng trong khảo sát các tuyến đường giao thông, đường nội bộ, kênh mương, đường ống và những công trình kéo dài theo một hướng tuyến.

Trong quá trình đo, kỹ sư có thể thu thập tọa độ và cao độ tại các điểm dọc tuyến, điểm đổi hướng, vị trí giao cắt và những khu vực có địa hình biến đổi. Dữ liệu này hỗ trợ việc lập bình đồ, mặt cắt dọc, mặt cắt ngang và chuẩn bị hồ sơ thiết kế.

1.4. Tính toán khối lượng san lấp

Dữ liệu tọa độ và cao độ thu thập bằng máy RTK có thể được sử dụng để xây dựng mô hình địa hình, từ đó phục vụ tính toán khối lượng đào đắp và san lấp.

Độ tin cậy của kết quả phụ thuộc vào mật độ điểm đo, cách bố trí điểm tại những vị trí địa hình biến đổi, hệ cao độ sử dụng và phương pháp xử lý dữ liệu. Với khu vực có địa hình phức tạp, cần tăng mật độ điểm đo hoặc kết hợp thêm phương pháp khảo sát phù hợp.

2. Công nghệ hỗ trợ đo đạc trên máy RTK

Một số dòng máy RTK hiện nay được trang bị những tính năng giúp tăng hiệu quả làm việc ngoài thực địa:

• Đa hệ vệ tinh GNSS: Hỗ trợ thu nhận tín hiệu từ nhiều hệ vệ tinh, giúp tăng số lượng vệ tinh có thể sử dụng trong điều kiện phù hợp.
• Cảm biến IMU: Hỗ trợ đo nghiêng sào trong phạm vi và điều kiện kỹ thuật mà nhà sản xuất quy định.
• Camera: Hỗ trợ quan sát mục tiêu hoặc thực hiện các chức năng đo đạc trực quan trên những dòng máy có trang bị.
• Đo laser: Một số thiết bị tích hợp laser có thể hỗ trợ xác định điểm ở vị trí khó tiếp cận trực tiếp, tùy thiết kế và điều kiện đo.

3. Quy trình sử dụng máy RTK trong khảo sát địa hình

Một quy trình khảo sát địa hình bằng máy RTK thường gồm các bước sau:

• Bước 1: Chuẩn bị thiết bị và dữ liệu khảo sát. Kiểm tra máy thu GNSS RTK, sào đo, bộ điều khiển, pin và các thông tin về hệ tọa độ, hệ cao độ.
• Bước 2: Thiết lập phương pháp hiệu chỉnh. Kết nối trạm base hoặc dịch vụ mạng RTK theo điều kiện thực tế, sau đó kiểm tra trạng thái nghiệm thu lời giải và chất lượng tín hiệu.
• Bước 3: Kiểm tra điểm đã biết. Đo kiểm tra tại điểm khống chế phù hợp để đánh giá độ tin cậy của kết quả trước khi thu thập dữ liệu chính thức.
• Bước 4: Thu thập các điểm địa hình. Đo các điểm đặc trưng, điểm cao thấp, mép đường, rãnh thoát nước và những vị trí cần thể hiện trên bản vẽ.
• Bước 5: Kiểm tra và lưu dữ liệu. Rà soát các điểm bất thường, kiểm tra mã điểm và lưu dữ liệu theo cấu trúc thuận tiện cho công tác xử lý.
• Bước 6: Xử lý số liệu. Xuất dữ liệu sang phần mềm chuyên dụng để biên tập bản đồ, xây dựng mô hình địa hình hoặc tính toán khối lượng theo yêu cầu dự án.

4. Nên chọn máy RTK nào để khảo sát địa hình?

Việc lựa chọn máy RTK cần căn cứ vào yêu cầu độ chính xác, điều kiện địa hình, tần suất sử dụng và các tính năng cần thiết cho công việc.

• Hi-Target V500 : Phù hợp để cân nhắc khi cần thiết bị GNSS RTK có camera và cảm biến IMU phục vụ công việc đo đạc thực địa.
• Hi-Target vRTK : Có camera và IMU, phù hợp với các công việc cần hỗ trợ quan sát trực quan và đo đạc linh hoạt.
• Hi-Target V600L : Có tích hợp GNSS, IMU, camera và laser, đáng cân nhắc khi công việc cần thêm phương án đo điểm ở vị trí khó tiếp cận trực tiếp trong điều kiện đáp ứng yêu cầu kỹ thuật.

Người dùng có thể tham khảo thêm các dòng máy GNSS RTK để so sánh cấu hình và lựa chọn thiết bị theo nhu cầu khảo sát thực tế.

5. Lưu ý khi khảo sát địa hình bằng máy RTK

Mặc dù máy RTK có thể giúp tăng tốc độ đo đạc, chất lượng dữ liệu vẫn phụ thuộc vào điều kiện vệ tinh, phương pháp thiết lập và kỹ năng của người vận hành.

• Kiểm tra hệ tọa độ và hệ cao độ trước khi đo.
• Đánh giá chất lượng lời giải RTK và trạng thái kết nối hiệu chỉnh.
• Tránh đo tại những vị trí bị che khuất vệ tinh nghiêm trọng nếu chưa đánh giá được độ tin cậy.
• Kiểm tra kết quả tại các điểm khống chế hoặc điểm đã biết.
• Tăng mật độ điểm tại khu vực có địa hình phức tạp.
• Sao lưu dữ liệu và kiểm tra các điểm đo trước khi bàn giao.

Máy RTK được ứng dụng rộng rãi trong khảo sát địa hình, từ đo tọa độ và cao độ, khảo sát hiện trạng, đo tuyến đến thu thập dữ liệu phục vụ tính toán khối lượng đào đắp. Để đạt kết quả đáng tin cậy, người dùng cần lựa chọn thiết bị phù hợp, thiết lập đúng hệ tọa độ và hệ cao độ, đồng thời kiểm tra chất lượng dữ liệu trong suốt quá trình đo.

Nếu cần tìm hiểu các thiết bị phục vụ công việc này, bạn có thể tham khảo danh mục máy GNSS RTK tại iGeo Store và lựa chọn dòng máy phù hợp với yêu cầu khảo sát.